📜 संस्कृत अभ्यास प्रश्न-पत्र 📜
➡ छात्र स्वयं करे।
(क) सर्वेषां मनः कीदृशं भवेत्?
➡ उत्तरम्: सर्वेषां मनः समानं भवेत् ।
(ख) सङ्गच्छध्वं संवदध्वम् इत्यस्य कः अभिप्रायः?
➡ उत्तरम्: सर्वे मिलित्वा चलन्तु परस्परं च वार्तालापं कुर्वन्तु ।
(ग) सर्वे किं परित्यज्य ऐक्यभावेन जीवेयुः?
➡ उत्तरम्: सर्वे भेदभावं परित्यज्य ऐक्यभावेन जीवेयुः ।
(घ) अस्मिन् पाठे का प्रेरणा अस्ति?
➡ उत्तरम्: अस्मिन् पाठे एकतायाः, सद्भावस्य च प्रेरणा अस्ति ।
(क) परमेश्वरः सर्वत्र व्याप्तः अस्ति।
➡ उत्तरम्: क: सर्वत्र व्याप्तः अस्ति?
(ख) वयम् ईश्वरं नमामः ।
➡ उत्तरम्: वयम् कं नमामः?
(ग) वयम् ऐक्यभावेन जीवामः ।
➡ उत्तरम्: वयम् कथं जीवामः?
(घ) ईश्वरस्य प्रार्थनया शान्तिः प्राप्यते।
➡ उत्तरम्: कस्य प्रार्थनया शान्तिः प्राप्यते?
(ङ) अहं समाजाय श्रमं करोमि ।
➡ उत्तरम्: अहं कस्मै श्रमं करोमि?
(च) अयं पाठः ऋग्वेदात् सङ्कलितः ।
➡ उत्तरम्: अयं पाठः कुतः सङ्कलितः?
(छ) वेदस्य अपरं नाम श्रुतिः ।
➡ उत्तरम्: कस्य अपरं नाम श्रुति:?
(ज) मन्त्राः वेदेषु भवन्ति ।
➡ उत्तरम्: मन्त्राः केषु भवन्ति?
(क) सङ्गच्छध्वं संवदध्वम् सं वो मनांसि जानताम् ।
देवा भागं यथा पूर्वे सं जानाना उपासते ।
(ख) समानो मन्त्रः समितिः समानी समानं मनः सह चित्तमेषाम् ।
समानं मन्त्रमभिमन्त्रये वः समानेन वो हविषा जुहोमि ।
(ग) समानी व आकूतिः समाना हृदयानि वः ।
समानमस्तु वो मनो यथा वः सुसहासति ।
| शब्दः | भावानुसारं मेलनम् |
|---|---|
| (क) संगछध्वम् | मिलित्वा चलत |
| (ख) संवदध्वम् | एकस्वरेण वदत |
| (ग) मनः | सङ्कल्पः |
| (घ) उपासते | सेवन्ते |
| (ङ) वसूनि | धनानि |
| (च) विश्वानि | समस्तानि |
| (छ) आकूतिः | चित्तम् |
(यथा- बालिकाः नृत्यन्ति ➡ बालिकाः नृत्यन्तु)
| लट्-लकारः (Present) | लोट्-लकारः (Imperative/Order) |
|---|---|
| (क) बालकाः हसन्ति | बालकाः हसन्तु |
| (ख) युवां तत्र गच्छथः | युवां तत्र गच्छतम् |
| (ग) यूयं धावथ | यूयं धावत |
| (घ) आवां लिखावः | आवां लिखाव |
| (ङ) वयं पठामः | वयं पठाम |