कक्षा - 9 | संस्कृतम् (इरावती)
अष्टमः पाठः — विलस्य वाणी न कदापि मे श्रुता (अभ्यास-कार्यम्)
१. एकपदेन उत्तरं लिखत:
(क) सिंहस्य नाम किम्?
उत्तरम्: खरनखरः
(ख) गुहायाः स्वामी कः आसीत्?
उत्तरम्: दधिपुच्छः (शृगालः)
(ग) सिंहः कदा गुहायाः समीपे आगतः?
उत्तरम्: सूर्यास्तसमये
(घ) हस्तपादादिकाः क्रियाः केषां न प्रवर्तन्ते?
उत्तरम्: भयसन्त्रस्तमनसाम्
(ङ) गुहा केन प्रतिध्वनिता?
उत्तरम्: उच्चगर्जनेन (सिंहस्य उच्चगर्जनेन)
२. पट्टिकातः अव्ययपदानि चित्वा वाक्यानि पूरयत:
(क) यदा सूर्यः उदेति, तदा सर्वत्र प्रकाशः भवति।
(ख) सूर्यः सदा पूर्वदिशि एव उदेति।
(ग) शृगालः गुहायाः बहिः आसीत्।
(घ) सः यावत् पश्यति, तावत् सिंहपदपद्धतिः दृश्यते।
(ङ) शृगालः ततः दूरम् पलायमानः अभवत्।
(च) यदि सफलताम् इच्छसि, तर्हि आलस्यं त्यज।
३. रेखांकितपदानि आधृत्य प्रश्नवाक्यनिर्माणं कुरुत:
(क) खरनखरः वने प्रतिवसति स्म।
➔ प्रश्नवाक्यम्: खरनखरः कुत्र प्रतिवसति स्म?
(ख) महतीं गुहां दृष्ट्वा सिंहः अचिन्तयत्।
➔ प्रश्नवाक्यम्: महतीं गुहां दृष्ट्वा कः अचिन्तयत्?
(ग) शृगालः भयेन अचिन्तयत्।
➔ प्रश्नवाक्यम्: शृगालः केन अचिन्तयत्?
(घ) शृगालः दूरं पलायितः।
➔ प्रश्नवाक्यम्: शृगालः कुत्र पलायितः?
(ङ) विचार्य सिंहः शृगालस्य आह्वानमकरोत्।
➔ प्रश्नवाक्यम्: विचार्य सिंहः कस्य आह्वानमकरोत्?