कक्षा - 9 | संस्कृतम् (इरावती)
चतुर्थः पाठः — नीतिवचनानि (अभ्यास-कार्यम्)
१. एकपदेन उत्तरत:
(क) यौवनं धनसंपत्तिः प्रभुत्वम् अविवेकिता च किमर्थं भवन्ति?
उत्तरम्: अनर्थाय
(ख) सात्त्विकं दानं कस्मै दीयते?
उत्तरम्: अनुपकारिणे (या पात्राय)
(ग) ग्रामस्यार्थे किं त्यजेत्?
उत्तरम्: कुलं
(घ) मित्रद्रोही कुत्र गच्छति?
उत्तरम्: नरकम्
(ङ) सम्पत्तौ विपत्तौ च केषाम् एकरूपता भवति?
उत्तरम्: महताम्
२. पट्टिकातः चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत:
(पट्टिका: अविवेकिता, अनुपकारिणे, आत्मार्थे, अस्तमये, नरकं)
(क) यौवनं धनसंपत्तिः प्रभुत्वम् अविवेकिता।
(ख) दातव्यमिति यद्दानं दीयते अनुपकारिणे।
(ग) ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्।
(घ) ते नराः नरकं यान्ति।
(ङ) उदयति सविता रक्तः रक्तश्च अस्तमये यथा।
३. श्लोकांज्ञान् मेलयत (स्तम्भ-मेलनम्):
(क) यौवनं धनसम्पत्तिः ↔ प्रभुत्वमविवेकिता
(ख) दातव्यमिति यद्दानम् ↔ दीयतेऽनुपकारिणे
(ग) त्यजेदेकं कुलस्यार्थे ↔ ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत्
(घ) मित्रद्रोही कृतघ्नश्च ↔ यश्च विश्वासघातकः
(ङ) सम्पत्तौ च विपत्तौ च ↔ महतामेकरूपता