2 - मातामह्याः उपनेत्रम्

कक्षा - 9 | संस्कृतम् (इरावती)

द्वितीयः पाठः — मातामह्याः उपनेत्रम् (अभ्यासः)

१. अधोलिखितानां प्रश्नानाम् उत्तराणि एकपदेन लिखत:

(क) कस्य अधः मुनमुनः उपविष्टः आसीत्?
उत्तरम्: पर्यङ्कस्य (पलंग के नीचे)

(ख) प्रायशः कः समयः आसीत्?
उत्तरम्: प्रातःकालः / सार्ध पञ्चवादनम् (सुबह साढे पाञ्च बजे का समय)

(ग) उपनेत्रं कस्य पादयोः मध्ये आसीत्?
उत्तरम्: मुनमुनस्य (बिल्ली के पैरों के बीच)

(घ) मातामही प्रतिदिनं कदा वार्तापत्रं पठति?
उत्तरम्: प्रातः / प्रातःकाले

(ङ) उपनेत्रं धृत्वा कः शोभनः दृश्यते स्म?
उत्तरम्: मुनमुनः

२. अधोलिखितानि वाक्यानि पठित्वा 'आम्' 'न' वा लिखत:

(क) उपनेत्रं बिना मातामही कष्टम् अनुभवति स्म। ➔ आम्

(ख) रमा कपाटिकायाम् उपनेत्रं अन्विष्टवती। ➔ आम्

(ग) पर्यङ्कस्य अधः मुनमुनः उपविष्टः आसीत्। ➔ आम्

(घ) मुनमुनस्य पादयोः मध्ये उपनेत्रम् आसीत्। ➔ आम्

(ङ) रमा उपनेत्रं स्नानागारे अन्विष्टवती। ➔ आम्

(च) मातामही प्रतिदिनं प्रातः वार्तापत्रं न पठति। ➔ न

३. मञ्जूषातः उचितं शब्दं चित्वा विलोमशब्दान् लिखत:

(मञ्जूषा: दुःखिता, दूरम्, बहिः, उपरि, सत्वरम्)

(क) अधः ↔ उपरि

(ख) अन्तः ↔ बहिः

(ग) समीपम् ↔ दूरम्

(घ) मन्दम् ↔ सत्वरम्

(ङ) प्रसन्नाः ↔ दुःखिताः